Lot (Contract)
Forex piyasalarında işlem birimi olarak LOT kullanılır. Standart lot büyüklüğü 100.000 birimdir. Birçok aracı kurum mini lot ismi altında 10.000 birimlik bir lot büyüklüğü ve mikro lot ismi altında
1.000 birimlik lot büyüklüğü de kullandırtmaktadır. Çevrim içi işlem yaptıran bazı aracı kurumlar farklı büyüklükteki lotlarla işlem yapma olanağı verebilmektedir.
Bir Pib Kaç Dolardır?
Örneğin, EUR/USD paritesinde 100.000 birimlik standart lotta bir pip’in kaç dolar olduğunu bulalım:
100000 * 0.0001 = 10$. Yani 1 pip 10$’dır.
Bu hesabı şöyle de yapabilirdik:
EUR/USD paritesini 1.4020 fiyatından alıp 1.4021 fiyatından satmış olalım. 100.000 EUR satın alıp daha sonra 100.000 EUR sattığımıza göre :
satış tutarımız: 140210$
ne ödedik : 140200$
Fark –> 140210 – 140200 = 10$
Doların baz döviz olduğu paritelerde ise 1 pip’in kaç dolar olduğunu aşağıdaki formülle bulabiliriz: (En küçük değişim / Kur) * Lot birimi
Örneğin:
USD/JPY paritesi kur 120.20
(.01 / 120.20) x 100000$ = 8.32$. Yani Bir pip 8.32$’dır.
Teminat (Margin)
Yatırımlarınızda meydana gelebilecek zararları karşılamak için hesabınızda kalması gereken tutara teminat (marj), ya da İngilizcede “margin” denir. Bu yüzden kaldıraç kullanılarak yapılan işlemler
İngilizcede “margin trading” olarak da isimlendirilmektedir.
Gerekli Teminat (Required margin)
Bir pozisyon açabilmeniz için aracı kurumunuzun sizden istediği para miktarıdır. Çoğunlukla yüzde ile ifade edilir.
Kullanılan Teminat (Used margin)
“Kullanılan Teminat” pozisyonunuzu açık tutmanız için aracı kurumunuzun bloke ettiği para miktarıdır. Bu para sizin olmakla birlikte bu parayı kullanamazsınız. Bu para ancak pozisyonunuzun kapatılmasıyla yeniden kullanımınıza girebilir.
Kaldıraç (Leverage)
Kaldıraç yatırımcının ödünç para alıp işlem yapabilmesini sağlayan bir sistemdir. Kaldıraç sayesinde yatırımcılar fazla sermayeye gereksinim duymadan büyük tutarlarda işlemler yapabilirler.
Teminat Çağrısı (Margin Call)
Hesabınızın net varlığı (equity) kullanılan teminatınızın altına düştüğü anda teminat çağrısı oluşur. Bu durumda açık olan pozisyonların bir kısmı ya da tamamı o anki piyasa fiyatından aracı kurumunuz tarafından kapatılır.Bir başka deyişle teminat çağrısı kullanılabilir teminatınızın (usable margin) sıfıra düşmesi durumunda oluşur.
Öteleme (Rollover)
Forex piyasasında açılan pozisyonların iki iş günü içinde kapatılması gerekir. Örneğin EUR/USD paritesinde 10.000 Euro’luk satış işlemi yaptığımızı düşünelim. Satıcı olarak 10.000 Euro’yu Perşembe günü teslim etmek zorundayız
Uzun Pozisyon Almak (Long Position)
Uzun pozisyon almak (alış pozisyonu – going long) baz dövizi satın alarak pozisyon açmak anlamına gelir.
Kısa Pozisyon Almak (Short Position)
Kısa pozisyon almak (satış pozisyonu – going long) baz dövizi satın alarak pozisyon açmak anlamına gelir.
Kayma (Slippage)
Kayma, tahmin edilen işlem fiyatı ile işlemin gerçekleştiği fiyat arasındaki farktır. Örneğin, önemli bir ekonomik verinin açıklanması piyasaları doğrudan etkileyebilir. Bu durumda piyasada fiyat hareketleri çok hızlı değişebilir.
Emir Türleri (Order Types)
Piyasa Emri (Market Order)
Piyasa Emri o andaki piyasa fiyatından verilen alış ya da satış emridir. Emir anında yerine getirilir. Piyasa emri telefonla da verilebilir ama emrin yerine getirilmesi birkaç saniye sürebilir.
Durdurma Emri (Stoploss Order)
Durdurma emri açılacak ya da açılmış olan bir pozisyonun zararını en aza indirmek için verilir. Bir uzun pozisyon için durdurma emri o andaki fiyat seviyesinin altına koyulur. Eğer oyuncu kısa pozisyondaysa durdurma emri o andaki fiyatın üzerine koyulur. Durdurma emri “zarar durdurma emri” olarak da bilinir.
Amacı, gerçekleştirdiğiniz bir işlemde piyasa hareketi sizin aleyhinize olduğunda zararı en aza indirmektir.
İzsüren Durdurma Emri (Trailing Stop Order)
İzsüren durdurma (trailing stop) emri, zarar durdurma (stop loss) emrine bağlı olarak verilen özel bir emirdir. Bu emirle piyasadaki fiyat bizim lehimizde hareket ettiğinde stop seviyemiz de bizim lehimize otomatik olarak başka bir seviyeye taşınır.
Risk Kazanç Oranı (Risk Reward Ratio)
Her ne kadar “risk kazanç oranı” olarak isimlendirilse de, ilk olarak kazanç daha sonra risk oranı belirtilir. Örneğin Risk Kazanç Oranı 4:1 ise, beklenen kazanç alınan riskin 4 katıdır.
Çevrimiçi İşlem Yapmak İçin Neler Gereklidir?
Forex piyasalarında çevrimiçi işlem yapabilmek için önce sizin adınıza bir hesap açacak, Forex platformunu kullanmanıza olanak verecek bir aracı kurumla iletişime geçmelisiniz.
Çevrimiçi İşlem Platformları Hakkında Bilgiler
Döviz piyasalarında aracı kurumlar, gerçek zamanlı fiyatları görerek anlık işlem yapabileceğiniz, emirlerinizi izleyebileceğiniz, teknik analiz yapabileceğiniz, canlı haber akışının olduğu, internete bağlı olarak çalışan elektronik işlem platformları sunmaktadır.
Aracı Kurum Seçimi
Her geçen gün Forex piyasasında işlem hacmi artmakta ve bununla doğru orantılı olarak da bir çok yeni broker firma piyasada yer almaktadır.
Rakamlarla Forex
Forex piyasalarına ilişkin ilginç rakamlar:
Altın İşlemleri
Altın parlak sarı renkte, asitlere karşı dayanımı yüksek, doğada serbest halde bulunabilen, iletkenliği çok yüksek, yumuşaklığından dolayı kolay işlenebilen değerli bir metaldir.
kaynak: uzmanfx.com
Spot Piyasa (Spot Market)
Spot piyasa, finansal varlığın şimdiki piyasa fiyatı (benchmark price) üzerinden işlem yapılan piyasalardır. Spot piyasada yapılan gerçek işlemlerin ödemelerinin hemen yapılması gerekmez. Spot forex işlemlerinin ödemesi genellikle iki iş günü içinde gerçekleşir.
Döviz Çifti (Currency Pairs)
Bir Forex işlemi eşzamanlı olarak bir dövizin satın alınıp bir başka dövizin satılmasıdır. Bir işlemde eşzamanlı olarak alımı ve satımı yapılan iki dövize “döviz çifti” (currency pair) denir. Örneğin EUR/USD (Euro / Amerikan Doları) bir döviz çifti oluşturur.
Majör ve Minör Para Birimleri (Major and Minor Currencies)
En fazla işlem gören 7 para birimi (USD, EUR, JPY, GBP, CHF, CAD ve AUD) “majör para birimi” olarak isimlendirilir.
Bunların dışında kalan işlem gören tüm para birimlerine “minör para birimi” denir. Minör para birimleri arasında en fazla işlem görenler Yeni Zelanda Doları (NZD), Güney Afrika Cumhuriyeti Randı (ZAR) ve Singapur Dolarıdır (SGD).
Çapraz Parite (Cross Currency Pair)
İçinde Amerikan Doları olmayan döviz çiftlerine (paritelere) “çapraz döviz çifti” ya da “çapraz parite” denir. Çapraz paritelerde işlem maliyeti genel olarak daha yüksektir
Baz Döviz (Base Currency)
Baz döviz, döviz çiftinde yer alan ilk dövizdir. Örneğin USD/JPY paritesinde baz döviz Amerikan Doları’dır.
Karşıt Döviz (Quote Currency / Counter Currency)
Paritedeki ikinci dövize “karşıt döviz” denir.
Kotasyon (Quotation)
Kotasyon, bir döviz paritesine ilişkin piyasa yapıcının bildirdiği fiyat çiftidir. Kotasyonda bildirilen döviz çifti içindeki birinci dövize “baz döviz” (base), ikincisine “karşıt döviz” (counter currency ya da quote currency) dendiğini öğrenmiştik. Kotasyonun EUR/USD için verildiğini düşünelim. Bu durumda baz döviz Euro, karşıt döviz ise Amerikan Doları’dır.
Alış ve Satış Fiyatları (Bid and Ask)
Forex’te bu terimler işlem yapan oyuncuya göre değil, işlemi gerçekleştiren aracı şirkete göre anlamlandırılmaktadır
Pip
Bir döviz çiftine ilişkin verilen fiyatlarda mümkün olan en küçük değişime “pip” denir.
Pip, “Price Interest Point” sözcüklerinin baş harflerinden kısaltılmıştır. Paritelerin çoğunda 1 pip bildirilen fiyatın onbinde biridir. İçinde Japon Yeni olan paritelerde 1 pip fiyatın yüzde biridir.
Tik (Tick)
Bir işlem için söz konusu olabilecek en küçük zaman dilimine tik denir. Tik aralıkları eşit sürelerde değildir. Örneğin piyasa çok hareketliyken bir saniyede birkaç tik oluşabilirken, piyasanın çok durgun olduğu çapraz paritelerde bir tikin oluşması için saatlerce beklenebilir.
Spread
Oyuncu döviz çiftini tam olarak piyasa değeriyle alıp satmaz. Döviz çifti için iki fiyat verilir: Satış (bid ya da sell) ve
Alış (ask / ya da buy). Bu iki fiyat arasındaki farka “spread” (kur farkı / makas) denir. Bir örnek verelim: EUR/USD paritesi için verilen fiyatlar 1,3560 – 1,3563 olsun. Burada spread:
1,3563 – 1,3560 = 0,0003 yani 3 pip’tir. Alış fiyatımızla satış fiyatımız aynı olursa spread kadar para kaybederiz.Aracı kurumuzun kârı, alış ve satış fiyatları arasındaki farktır(spread). Yeni bir pozisyon açtığımızda işleme, spread kadar zararla başlarız.
Forex piyasası uyumaz. Pazar gecesi Türkiye saati ile 24:00’te açılan piyasa Cuma gecesi saat 23:00′e kadar açık kalır. Tüm dünyanın katıldığı bir piyasadır Forex. Biz uykudayken Japonya piyasası açıktır. Çalışan kişiler iş zamanı dışında istedikleri zaman bu piyasada işlem yapabilirler. Yatırımcılar her tür önemli habere anında tepki verebildikleri için zaman maliyetinden doğan kayıplara uğramazlar.
Forex, ortalamada günlük 3 trilyon Amerikan Doları işlem hacmiyle dünyanın en büyük finansal piyasasıdır. Bu piyasada büyük bankaların, aracı kurumların ve bireysel yatırımcıların sürekli işlem yapmalarından dolayı likidite çok yüksektir. Forex piyasalarında yapılan bir işlem anında gerçekleşir. Bir işlemi gerçekleştirmek için alıcı ya da satıcı beklemek gerekmez.
Bireysel yatırımcılar yaptıkları işlemler için, işlemlerini gerçekleştiren aracı firmalara, komisyon ya da ücret ödemezler. Aracı firmalar ticari kârlarını alış satış fiyatları arasındaki farktan alırlar. İşlemler doğrudan, Forex yatırımcısının bilgisayar ekranında gördüğü gerçek zamanlı alış ya da satış fiyatları üzerinden yapılır. Yatırımcı her zaman kendi hesap durumunu gerçek zamanlı işlem platformundan izleyebilir.
Forex piyasalarında yatırımcılar kaldıraç sisteminden faydalanabilirler. Kaldıraç oranına göre yatırımcının hesabındaki para teminat olarak kullanılarak, yatırımcıya teminatın belirli katı kadar işlem yapma olanağı verilir. Aracı kurumlar, yatırımcılara 1:200 oranına kadar kaldıraç oranı uygularlar. Yani yatırımcı belirlenen orana göre hesabındaki parasının 200 katına kadar işlem yapabilir.
Dünyanın en büyük finansal piyasası olan Forex’i manipüle etmek mümkün değildir. Parasal olarak çok güçlü olan
kurumsal ya da bireysel yatırımcılar bile trilyon dolarlar düzeyinde işlem hacmi olan bu piyasayı kişisel
isteklerine uygun olarak yönlendirme şansına sahip değillerdir. Piyasa hareketleri piyasanın kendi dinamikleriyle belirlenir.
Forex İngilizce FOReign EXchange kelimelerinin kısaltmasıdır, ülkelerin para birimlerinin değişim piyasasıdır. Yani bir ülkenin para birimi karşılığında diğer bir ülkenin para biriminin alındığı veya satıldığı piyasadır. Bütün dünyada döviz parite fiyatları bu piyasada belirlenir. Piyasanın ana katılımcıları bankalar ve broker şirketleridir. Broker şirketleri müşterilerinin alım/satım isteklerini yerine getirirler. Büyük mevduatları olan müşteriler için bankalar kendileri de broker hizmetini verebilirler.
Dünyanın en büyük bankaları birbirlerine özel iletişim ağıyla bağlantılıdırlar. Tüm işlemler bu bankacılık ağı yardımıyla gerçekleşir. Bu bilgi ağlarından herhangi bir bankanın verdiği dolar veya euro fiyatı hemen öğrenilebilinir. Dünyadaki döviz fiyatları serbest piyasa (dalgalı piyasa) kurallarınca arz ve talep ile belirlenir, devletler buna serbest piyasa kuralları çerçevesinde nadiren müdahale ederler.
İki bankanın verdikleri parite fiyatları arasında farkın olması halinde teorik olarak ucuz olanı alınıp pahalıya satılabilir. Bu durumda piyasadaki ucuzdan alış ve pahalıya satış kısa zaman içinde iki tarafta da fiyatları eşitler. Bu yüzden Dünya üzerinde parite fiyatları aynı zaman dilimi içinde, tüm coğrafyalarda hemen hemen aynıdır. Fakat parite fiyatları zaman içinde çok değişebilir. Bu değişim kaotik değildir ve her zaman belli kurallar çerçevesinde olur. Bu kuralları bilen kişi bu değişimlerin ne yönde ve ne zaman olacağını tahmin edebilir.
Forex piyasası işlem hacmi bakımından dünyanın en büyük finansal piyasadır. Burada günlük işlem hacmi 1,5 trilyon ile 3 trilyon dolar arasında değişir. Karşılaştırmanız için dünyanın en büyük borsası olan New York borsasındaki günlük işlem hacmi 20 milyar dolar civarındadır. İnanılmaz büyüklükteki toplam işlem hacmi, Forex piyasasını dünyanın en zengin adamı veya en zengin insanlar grubunun dahi kolaylıkla manüple edemeyeceği bir hale getirmiştir. Böylece bu piyasa dış etkenlerden korunup sadece iç kurallarına göre çalışır. Bu kuralları bilen kişi döviz fiyatlarının hareketlerini tahmin edebilir, dolayısıyla kar elde edebilir.
kaynak: uzmanfx.com
