Spot Piyasa (Spot Market)
Spot piyasa, finansal varlığın şimdiki piyasa fiyatı (benchmark price) üzerinden işlem yapılan piyasalardır. Spot piyasada yapılan gerçek işlemlerin ödemelerinin hemen yapılması gerekmez. Spot forex işlemlerinin ödemesi genellikle iki iş günü içinde gerçekleşir.
Döviz Çifti (Currency Pairs)
Bir Forex işlemi eşzamanlı olarak bir dövizin satın alınıp bir başka dövizin satılmasıdır. Bir işlemde eşzamanlı olarak alımı ve satımı yapılan iki dövize “döviz çifti” (currency pair) denir. Örneğin EUR/USD (Euro / Amerikan Doları) bir döviz çifti oluşturur.
Majör ve Minör Para Birimleri (Major and Minor Currencies)
En fazla işlem gören 7 para birimi (USD, EUR, JPY, GBP, CHF, CAD ve AUD) “majör para birimi” olarak isimlendirilir.
Bunların dışında kalan işlem gören tüm para birimlerine “minör para birimi” denir. Minör para birimleri arasında en fazla işlem görenler Yeni Zelanda Doları (NZD), Güney Afrika Cumhuriyeti Randı (ZAR) ve Singapur Dolarıdır (SGD).
Çapraz Parite (Cross Currency Pair)
İçinde Amerikan Doları olmayan döviz çiftlerine (paritelere) “çapraz döviz çifti” ya da “çapraz parite” denir. Çapraz paritelerde işlem maliyeti genel olarak daha yüksektir
Baz Döviz (Base Currency)
Baz döviz, döviz çiftinde yer alan ilk dövizdir. Örneğin USD/JPY paritesinde baz döviz Amerikan Doları’dır.
Karşıt Döviz (Quote Currency / Counter Currency)
Paritedeki ikinci dövize “karşıt döviz” denir.
Kotasyon (Quotation)
Kotasyon, bir döviz paritesine ilişkin piyasa yapıcının bildirdiği fiyat çiftidir. Kotasyonda bildirilen döviz çifti içindeki birinci dövize “baz döviz” (base), ikincisine “karşıt döviz” (counter currency ya da quote currency) dendiğini öğrenmiştik. Kotasyonun EUR/USD için verildiğini düşünelim. Bu durumda baz döviz Euro, karşıt döviz ise Amerikan Doları’dır.
Alış ve Satış Fiyatları (Bid and Ask)
Forex’te bu terimler işlem yapan oyuncuya göre değil, işlemi gerçekleştiren aracı şirkete göre anlamlandırılmaktadır
Pip
Bir döviz çiftine ilişkin verilen fiyatlarda mümkün olan en küçük değişime “pip” denir.
Pip, “Price Interest Point” sözcüklerinin baş harflerinden kısaltılmıştır. Paritelerin çoğunda 1 pip bildirilen fiyatın onbinde biridir. İçinde Japon Yeni olan paritelerde 1 pip fiyatın yüzde biridir.
Tik (Tick)
Bir işlem için söz konusu olabilecek en küçük zaman dilimine tik denir. Tik aralıkları eşit sürelerde değildir. Örneğin piyasa çok hareketliyken bir saniyede birkaç tik oluşabilirken, piyasanın çok durgun olduğu çapraz paritelerde bir tikin oluşması için saatlerce beklenebilir.
Spread
Oyuncu döviz çiftini tam olarak piyasa değeriyle alıp satmaz. Döviz çifti için iki fiyat verilir: Satış (bid ya da sell) ve
Alış (ask / ya da buy). Bu iki fiyat arasındaki farka “spread” (kur farkı / makas) denir. Bir örnek verelim: EUR/USD paritesi için verilen fiyatlar 1,3560 – 1,3563 olsun. Burada spread:
1,3563 – 1,3560 = 0,0003 yani 3 pip’tir. Alış fiyatımızla satış fiyatımız aynı olursa spread kadar para kaybederiz.Aracı kurumuzun kârı, alış ve satış fiyatları arasındaki farktır(spread). Yeni bir pozisyon açtığımızda işleme, spread kadar zararla başlarız.
