IBAN ZORUNLU OLUYOR

IBAN, bankalardaki mevcut hesapların yerine kullanılacak olan ve belirli bir standarda göre oluşturulan uluslararası banka hesap numarasıdır. Bu standarda göre, ülke genelinde standart uzunlukta ve yapıda bir banka müşteri hesap numarası oluşturulması gerekmektedir. Bugün Avrupa Birliği ülkelerinin yanısıra bir çok ülkede IBAN kullanılmaktadır. Konuya ilişkin Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Tebliği 10.10.2008 tarih, 27020 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.

IBAN’ın Amacı:

IBAN’ın amacı, bankalardaki her bir müşteri hesap numarasını uluslararası ölçekte tanımlamak suretiyle, para transferlerinin hatasız ve hızlı bir şekilde gerçekleşmesini sağlamaktır.

Nasıl Kullanılacak?

1. Her banka, müşterisinin para transferine konu hesabı için IBAN’ı üretmiş durumdadır ve müşterisine bildirir.

2. Parayı alacak olan kişi (ALICI) kendi hesabına ait IBAN’ı parayı gönderecek olan kişiye (GÖNDERİCİ) bildirir.
3. Gönderici, alıcının IBAN’ını kendi bankasına bildirir ve para transfer emrini verir.
4. Göndericinin bankası bu IBAN’ı doğrular ve alıcının IBAN’ına para transferini gerçekleştirir.

Türkiye’de IBAN’ın Yapısı:

Türkiye’de IBAN 26 karakterden oluşmaktadır. İlk iki hane ülke kodunu belirtmektedir ve Türkiye için TR’dir. Sonraki 2 hane kontrol basamaklarını oluşturmakta ve IBAN’ın doğrulanmasında kullanılmaktadır. Sonraki 5 hane banka kodunu ifade etmektedir. Rezerv alan tek basamaklı olup, değiştirilene kadar sıfır olarak kabul edilmiştir. Son 16 hane ise banka hesap numarasını belirtmektedir.

TR XX YYYYY 0 ZZZZZZZZZZZZZZZZ
ÜLKE KODU KONTROL BASAMAKLARI BANKA KODU REZERV ALAN 16 BASAMAKTAN OLUŞAN HESAP NUMARASI

Bazı Avrupa Ülkelerindeki IBAN Yapısı:

Ülke Uzunluk IBAN Yapısı

2

Bankalar Ne Yapacak?

Türkiye’de faaliyet gösteren bankalar, müşterilerinin müşterilerinin para transferine konu her bir hesabı için ayrı IBAN üretecek ve hesap sahiplerine bildirecektir. Ayrıca IBAN kullanımını sağlayacak teknik altyapıyı hazırlayacaklardır.

Banka Müşterileri Ne Yapacak?

Para transferine konu hesabı olan her müşteri IBAN’ını almak için hesabının bulunduğu bankaya başvuracaktır.
IBAN’ını alan müşteri kendisine yapılacak para transferlerinde kullanılmak üzere hesap numarası olarak IBAN’ını göndericiye
bildirecektir.
Para transferi yapacak olan müşteriler, transferi gerçekleştirmeden önce alıcının IBAN’ını bankalarına bildireceklerdir. Alıcının
IBAN’ının bilinmediği durumlarda ise bankalarına işlem bazında
yazılı beyan vermek suretiyle transferi gerçekleştirebileceklerdir.

Ne Zaman Kullanıma Geçecek?

Uluslararası Banka Hesap Numarası Hakkında Tebliğ ile IBAN
kullanımında kademeli bir geçiş süreci planlanmıştır. Buna göre;

- 10.10.2008 tarihinden itibaren;

Bankalar müşterileri için IBAN üretmek ve hesap sahiplerine bildirmek zorundadırlar.

- 01.01.2009 tarihinden itibaren,

Bankaların mevcut uygulamalarında müşterileri için düzenledikleri ve üzerinde hesap numarası bulunan tüm belgelerde IBAN’ı göstermeleri gerekmektedir.

Müşterilerin Avrupa Ekonomik Alanında yer alan ülkelerdeki herhangi bir hesaba yapacakları para transferlerinde alıcıya ait IBAN’ı bankalarına bildirmeleri

gerekmektedir1, bankaların ise söz konusu IBAN’ı doğrulaması ve kullanması zorunludur2.

- 01.01.2010 tarihinden itibaren,

Bankaların yurt içi ve yurt dışından gelen ve alıcı hesap numarası IBAN olarak belirtilen para transferlerinde IBAN’ı doğrulaması, giden transferlerde ise göndericiye ve alıcıya ait IBAN’ı kullanmaları gerekmektedir.

Müşteriler yurt içinde yapacakları para transferlerinde alıcıya ait IBAN’ı bildirecek1, bankalar ise söz konusu IBAN’ı doğrulayacak ve kullanacaklardır.

Şimdi ise temel analizin grafiklerini ele alalım.

Teknik Analiz Göstergeleri:

Relatif Güç Endeksi (RSI) :

fiyatların geçmişte yükseldiği günler ile azaldığı günlerin karışlaştırılmasının yapıldığı endekstir. Bu karşılaştırmalar neticesinde 0 ile 100 arasındaki değerlerden meydana gelen bir eğri oluşur. bu oluşan eğrindeki 0 ile 100 değeri bize alım satım konusunda yardımcı olur. Fiyat bu aralıkta hareket ederken 100 aşırı alım bölgesi, 0 aşırı satım bölgesi olarak bilinmektedir. 30 ile 70 arasındaki değerler normal aralık olarak bilinmekte olup bu seviyeleri aşması aşırı seviyelere gelinmiş olduğunu gösterir.

Grafikte EUR/JPY paritesinin 2007 mart-haziran dönemleri arasındaki günlük fiyat hareketlerini görmekteyiz. 3 mart tarihinde RSI değeri 30 un hemen altına inmiş ve bu seviyeden sonra hızlı bir yükselişe geçtiğini görmekteyiz. Bu seviyenin altına düştükten sonra RSI değerinin fiyat ile paralel hareket ettiğini görmekteyiz. 30 seviyesine geldiği zaman artık toparlanmaya sürecine girecek demektir. Şayet 70 seviyesini geçerse o zaman yükselişin artık durduğunu ve fiyatın aşağı doğru harekete geçeceğini güç  kaybetme sürecine girdiğini söyleyebilir ve artık satış için pozisyona  geçmenin uygun olacağını belirtebiliriz.şekilde görüldüğü gibi RSI (14) simgesi bulunmaktadır. Bu 14 günlük RSI göstergesini kullandığımızı göstermektedir. Biz bunu ekrandan değiştirebiliriz fakat eğer bu sayıyı düşürürsek grafik hassaslaşır ve hata yapma payı da artar.

Bir diğer yorum tekniği ise orta seviye olan 50 seviyesidir. Eğer RSI göstergesi 50 sınırını aşağıdan yukarıya doğru kesiyorsa, al sinyali, yukarıdan aşağı kesiyorsa, sat sinyali olarak algılanabilir.

Momentum :

Momentum, bugun oluşan fiyat ile X gün önce oluşan fiyat arasındaki değişimden yola çıkılarak elde edilir.

Formülü;

         Kapanış Fiyatı x100 / X gün Önceki Kapanış Fiyatı

Momentumun asıl amacı trendin gücünü göstermektir. Erken uyarı sistemi ifadesinide kullanabiliriz momentum için. Dönüş zamanlarını önceden belirlenmesinde etkili sinyaller verebilir.

Her parite için aynı değerlerin geçerli olmadığını bilinsede genel olarak 120 ile 80 seviyesi arasında hareket eder.

Yukarda da belirttiğimiz üzere momentum bize önceden sinyal verir. Grafik penceresini dikkatli incelediğimiz zaman momentum hareketleri fiyat ile orantılı hareket etmekte olup en önemli özelliği olan erken sinyal vermeyi burada görebilmekteyiz. Fiyat düşmeden veya yükselişe geçmeden önce momentum bize sinyali vermektedir. Momentum için belirlediğimiz destek ve direnç noktaları gözükmektedir. Fiyatlar bu seviyelerden dönüş yapmaktadır. Örneğin 28 ağustos tarihinin yazıldığı bölgeye bakarsak fiyat henüz yükselişe geçmeden momentum değeri belirlediğimiz destek noktasından yükselişe geçmiştir. Bu hareket bize al sinyali vermektedir. Buradan pozisyona girdiğimiz takdirde güzel bir kar bırakmaktadır.

Destek ve Direnç Noktaları:

Destek noktası, fiyatların  özellikle sıkıştığı veya düştüğü anlarda talebin artmasıyla fiyatın yukarıya doğru harekete başladığı noktadır.

Direnç noktası ise fiyat yükselirken alımların durduğu ve piyasanın terse döndüğü noktadır.

Direnç noktasını yükselişin duracağını fiyatın düşüşe geçeceği nokta olarak kabul edersek, destek noktasını da düşüşün duracağını artık yükselişe geçeceği nokta olarak kabul edebiliriz.

Grafikte EUR/JPY paritesinin son bir ay içindeki 1 saatlik fiyat grafiği görülmektedir.

Grafikte de görüldüğü gibi euro/jpy paritesi uzun bir düşüşün ardından bir sıkışıklık içerisine girmiştir 116.47 seviyelerinde kendine bir destek oluşturmuş ve bu desteği oluşturduktansonra yatay bir seyir içerisine girmiş ve 117.90 seviyelerinde de bir direnç noktası oluşmuştur. 15.01.09 tarihinde bu direnç noktasını kırmış ve daha sonra 122.10 seviyelerine kadar yükselen bir trend içerisinde hareket etmiştir.

Destek ve direnç noktaları alım ve satım için önemli bir göstergedir. Belirlediğimiz destek ve direnç noktaları kırıldıktan sonra hemen işleme girmemeliyiz. bu seviyelerden belirli bir pay bırakarak o şekilde işlem yapmak daha güvenli olur. Örneğin şekilde görüldüğü gibi 116.75 seviyelerinde belirlediğimiz destek seviyesine ulaştığında 10 piblik bir pay bırakmak daha mantıklı olur. Bu aralık çerçevesinde alım satım pozisyonu belirlemek daha güvenilir olur.

Bugun için sizlerle teknik analizin diğer önemli noktalarına değineceğiz. Bunlar:

Trendler:

Trend, fiyatların gidişatı hakkında bize bilgi verir. Teknik analize göre fiyatlar oluşan trendlere göre hareket ederler. Yatırımcıların arz ve talepleri trendlerin yönün gösterir. Bu trendler 3  ayrı şekilde oluşurlar; yukarı trend, aşağı trend ve yatay trendlerdir.

Trendler aynı zamanda zamana göre de kategorize edilebilirler; zaman aralığı en az bir yıl olan trend uzun vadeli trend (ana trend), 1 ay gibi bir zamanı gösteren trend orta vadeli trend ve 1 ile 20 gün arasında devam edebilen trend ise kısa vadeli  trend olmak üzere üçe ayrılır.

Yukarda belirttiğimiz trendleri belirlemek için fiyat hareketlerinin tepe ve dip noktalarından trend çizgileri çizilir. En az 2 tepe ve dip noktaya ihtiyacımız vardır. Belirlenen 2 tepe ve dip noktaları düz bir çizgi ile birleştirilir. Bunu yaptıktan sonra iki doğru ortaya çıkar. Eğer bundan sonrada fiyat bu iki doğru arasında hareket ederse trendimiz daha sağlam olmuş olur.

Şimdi yukarda AUD/USD (Avustralya doları/Amerikan doları) 4 saatlik dilim içirisindeki trendine bakalım. Şekildede belirtildiği üzere 01.12.2009 04:00 saatindeki fiyatı 0.6986 olan kurun bir düşüş trendine girdiğini görmekteyiz. Görüldüğü gibi trend çizgimize 2 dip yapacak şekilde çizdiğimizde bize güzel bir fikir vermektedir. Fiyat 6 defa trend çizgimize değmiştir. Şayet 3. kez değdikten sonra satışa katılmış olsaydık yaklaşık 300 pib lik bir karımız olacaktı. Aşağı yönlü trend e güzel bir örnek olmuş oldu.

Yukarıda EUR/JPY (euro/japon yeni) paritesinin günlük değişimini mum grafik ile ele aldık. Çizmiş olduğumuz trend yukarı yönlü bir trenddir.yaklaşık 600 piblik bir yükselişin yaşandığı bir trendi ele almaktayız. ilk trendline çizgimizi 06.03.07 tarihindeki fiyata göre çizdik. Daha sonra fiyatın 14.03 de trend çizgisine yaklaştıktan sonra tekrar yükselişe geçtiğini görmekteyiz.  29.03 de trendimize değen fiyatın tekrar artması ile yükselen trendimiz devam etmekte ve 08.05 tarihine kadar yaklaşık 800 piblik bir hareket yapmıştır. Bu da demektir ki 1000 dolarlık bir yatırım ile yaklaşık 2 aylık bir sürede 8000 dolarlık bir kar yapmış olurduk. çok güzel bir kar değilmi

Bugunlük trendleri sonlandırmış olduk yarın ise destek ve direnç noktalarını ele alacağız. Bir sonraki yazımızda görüşmek dileğiyle sağlıcakla kalın..

Teknik analiz, forex yatırımcıları için çok değerli bir metoddur. İçeriği geniştir fakat biz burda hepsini anlatmayacağız daha detaylı bilgi almak isteyen okurlarımıza yorum kısmında gerekli yardımlar verilecektir.

Teknik analizde tarih tekerrür eder.  Geçmişte gerçekleşen olaylara aynı tepkiyi verirler. O yüzden geçmişte gerçekleşen tepkiler bizim için çok önemli verilerdir. Veriler, haberlerin geliş zamanı belirlidir zaten piyasa oyuncuları bu haberleri beklerken geçmişte nasıl tepki verilmişse yine aynı tepkiyi vereceğinden ona göre pozisyon açarlar. Bundan dolayı temel analiz bizim için önemli bir metotdur.

Teknik analizde bazı önemli formüller, modüller vardır. Bunlar grafik penceresinde gösterilir ve çeşitli rakamlarla, çeşitli alım satım koşullarının oluşup oluşmadığı konusunda bize bilgi verir. İşlem hacmi, ağırlıklı ortalama, en düşük, en yüksek fiyat  gibi veriler bize yol gösterir.

Teknik analizin amacı fiyatın nereye yükselip nereye kadar düşeceği hakkında bize ön fikir verir. Ne zaman, nerde, hangi fiyat seviyesinde ne yapabileceğimizi öngörebiliriz teknik analiz sayesinde.

Ama unutulmamalıdır ki sadece teknik analize bakarak karar vermemek lazım. Bu sadece bize bir rehber niteliğindedir. Fiyat hareketleri sadece teknik analize göre oluşmaz. Seçmiş olduğumuz para birimine, ülkenin siyasi ve ekonomik durumuna, gelen haberlere, küresel piyasaya bağlı olarak değişim göstermektedir.

Fiyatların Grafik Penceresine Aktarılması:

Grafik penceresi x, y koordinat sisteminde gösterilir. X ekseni zaman aralığını, Y ekseni ise fiyat hareketlerini gösterir. Çeşitli yöntemlerle bunu grafik penceresine aktarabiliriz. Şimdi bunları tek tek görelim:

Çubuk Grafik:

Fiyatın kapanış anındaki seviyesi, en düşük ve en yüksek seviyesini gösteren grafik türüdür. Şimdi bunu NZD/JPY (Yeni Zellanda doları /yen)  paritesinde gösterelim:

1:en yüksek seviyeyi

2:açılış fiyatı

3:kapanış fiyatı

4:en düşük fiyatı

göstermektedir.

Çizgi Grafik:

Bu grafik türünde sadece kapanış fiyatları göz önünde bulundurulur. Açılış, en yüksek ve en düşük fiyatlar hakkında bilgi vermez. Diğer grafik türlerine göre detay azdır. Şimdi USD/JPY (dolar/yen) fiyat hareketini çizgi grafik üzerinde gösterelim:

Mum Grafik:

Bu tür içerisinde en detaylı bilgiyi veren grafik türü mum grafiktir. Paritenin açılış fiyatını, kapanış fiyatını, gün içinde görmüş olduğu en düşük ve en yüksek fiyatını ve paritenin seyrini  bize gösteren kapsamlı bir grafik türüdür.

Şekillerden de görüldüğü üstteki ve alttaki ince çubuklar en düşük ve en yüksek fiyatlara kadar uzanır. Eğer açıldığı fiyattan daha yüksek bir fiyattan kapanıyorsa içi boş olur, eğer açılış fiyatından düşük bir fiyatta kapanırsa içi dolu bir şekil alır.  Şayet kapanış ile açılış fiyatları arasında bir fark yok ise o zaman herhangi bir mum oluşmaz.

Lot (Contract)
Forex piyasalarında işlem birimi olarak LOT kullanılır. Standart lot büyüklüğü 100.000 birimdir. Birçok aracı kurum mini lot ismi altında 10.000 birimlik bir lot büyüklüğü ve mikro lot ismi altında
1.000 birimlik lot büyüklüğü de kullandırtmaktadır. Çevrim içi işlem yaptıran bazı aracı kurumlar farklı büyüklükteki lotlarla işlem yapma olanağı verebilmektedir.

Bir Pib Kaç Dolardır?
Örneğin, EUR/USD paritesinde  100.000 birimlik standart lotta bir pip’in kaç dolar olduğunu bulalım:
100000 * 0.0001 = 10$. Yani 1 pip 10$’dır.

Bu hesabı şöyle de yapabilirdik:
EUR/USD paritesini 1.4020 fiyatından alıp 1.4021 fiyatından satmış olalım.  100.000 EUR satın alıp daha sonra 100.000 EUR sattığımıza göre  :

satış tutarımız: 140210$
ne ödedik      : 140200$
Fark –> 140210 – 140200 = 10$

Doların baz döviz olduğu paritelerde ise 1 pip’in kaç dolar olduğunu aşağıdaki formülle bulabiliriz:   (En küçük değişim / Kur) * Lot birimi

Örneğin:
USD/JPY paritesi kur 120.20
(.01 / 120.20) x 100000$ = 8.32$. Yani Bir pip 8.32$’dır.

Teminat (Margin)
Yatırımlarınızda meydana gelebilecek zararları karşılamak için hesabınızda kalması gereken tutara teminat (marj), ya da İngilizcede “margin” denir. Bu yüzden kaldıraç kullanılarak yapılan işlemler
İngilizcede “margin trading” olarak da isimlendirilmektedir.

Gerekli Teminat (Required margin)
Bir pozisyon açabilmeniz için aracı kurumunuzun sizden istediği para miktarıdır. Çoğunlukla yüzde ile ifade edilir.

Kullanılan Teminat (Used margin)
“Kullanılan Teminat” pozisyonunuzu açık tutmanız için aracı kurumunuzun bloke ettiği para miktarıdır. Bu para sizin olmakla birlikte bu parayı kullanamazsınız. Bu para ancak pozisyonunuzun kapatılmasıyla yeniden kullanımınıza girebilir.

Kaldıraç (Leverage)
Kaldıraç yatırımcının ödünç para alıp işlem yapabilmesini sağlayan bir sistemdir. Kaldıraç sayesinde yatırımcılar fazla sermayeye gereksinim duymadan büyük tutarlarda işlemler yapabilirler.

Teminat Çağrısı (Margin Call)
Hesabınızın net varlığı  (equity) kullanılan teminatınızın altına düştüğü anda teminat çağrısı oluşur. Bu durumda açık olan pozisyonların bir kısmı ya da tamamı o anki piyasa fiyatından aracı kurumunuz tarafından kapatılır.Bir başka deyişle teminat çağrısı kullanılabilir teminatınızın (usable margin) sıfıra düşmesi durumunda oluşur.

Öteleme (Rollover)
Forex piyasasında açılan pozisyonların iki iş günü içinde kapatılması gerekir. Örneğin EUR/USD paritesinde 10.000 Euro’luk satış işlemi yaptığımızı düşünelim. Satıcı olarak 10.000 Euro’yu Perşembe günü teslim etmek zorundayız

Uzun Pozisyon Almak (Long Position)
Uzun pozisyon almak (alış pozisyonu – going long) baz dövizi satın alarak pozisyon açmak anlamına gelir.

Kısa Pozisyon Almak (Short Position)
Kısa pozisyon almak (satış pozisyonu – going long) baz dövizi satın alarak pozisyon açmak anlamına gelir.

Kayma (Slippage)
Kayma, tahmin edilen işlem fiyatı ile işlemin gerçekleştiği fiyat arasındaki farktır. Örneğin, önemli bir ekonomik verinin açıklanması piyasaları doğrudan etkileyebilir. Bu durumda piyasada fiyat hareketleri çok hızlı değişebilir.

Emir Türleri (Order Types)
Piyasa Emri (Market Order)

Piyasa Emri o andaki piyasa fiyatından verilen alış ya da satış emridir. Emir anında yerine getirilir. Piyasa emri telefonla da verilebilir ama emrin yerine getirilmesi birkaç saniye sürebilir.

Durdurma Emri (Stoploss Order)
Durdurma emri açılacak ya da açılmış olan bir pozisyonun zararını en aza indirmek için verilir. Bir uzun pozisyon için durdurma emri o andaki fiyat seviyesinin altına koyulur. Eğer oyuncu kısa pozisyondaysa durdurma emri o andaki fiyatın üzerine koyulur. Durdurma emri “zarar durdurma emri” olarak da bilinir.
Amacı, gerçekleştirdiğiniz bir işlemde piyasa hareketi sizin aleyhinize olduğunda zararı en aza indirmektir.

İzsüren Durdurma Emri (Trailing Stop Order)
İzsüren durdurma (trailing stop) emri, zarar durdurma (stop loss) emrine bağlı olarak verilen özel bir emirdir. Bu emirle piyasadaki fiyat  bizim lehimizde hareket ettiğinde stop seviyemiz de bizim lehimize otomatik olarak başka bir seviyeye taşınır.

Risk Kazanç Oranı (Risk Reward Ratio)
Her ne kadar “risk kazanç oranı” olarak isimlendirilse de, ilk olarak kazanç daha sonra risk oranı belirtilir. Örneğin Risk Kazanç Oranı 4:1 ise, beklenen kazanç alınan riskin 4 katıdır.

Çevrimiçi İşlem Yapmak İçin Neler Gereklidir?
Forex piyasalarında çevrimiçi işlem yapabilmek için önce sizin adınıza bir hesap açacak, Forex platformunu kullanmanıza olanak verecek bir aracı kurumla iletişime geçmelisiniz.

Çevrimiçi İşlem Platformları Hakkında Bilgiler
Döviz piyasalarında aracı kurumlar, gerçek zamanlı fiyatları görerek anlık işlem yapabileceğiniz, emirlerinizi izleyebileceğiniz, teknik analiz yapabileceğiniz, canlı haber akışının olduğu, internete bağlı olarak çalışan elektronik işlem platformları sunmaktadır.

Aracı Kurum Seçimi
Her geçen gün Forex piyasasında işlem hacmi artmakta ve bununla doğru orantılı olarak da bir çok yeni broker firma piyasada yer almaktadır.

Rakamlarla Forex
Forex piyasalarına ilişkin ilginç rakamlar:
Altın İşlemleri
Altın parlak sarı renkte, asitlere karşı dayanımı yüksek, doğada serbest halde bulunabilen, iletkenliği çok yüksek, yumuşaklığından dolayı kolay işlenebilen değerli bir metaldir.

kaynak: uzmanfx.com

Spot Piyasa (Spot Market)
Spot piyasa, finansal varlığın şimdiki piyasa fiyatı (benchmark price) üzerinden işlem yapılan piyasalardır. Spot piyasada yapılan gerçek işlemlerin ödemelerinin hemen yapılması gerekmez. Spot forex işlemlerinin ödemesi  genellikle iki iş günü içinde gerçekleşir.

Döviz Çifti (Currency Pairs)
Bir Forex işlemi eşzamanlı olarak bir dövizin satın alınıp bir başka dövizin satılmasıdır. Bir işlemde eşzamanlı olarak alımı ve satımı yapılan iki dövize “döviz çifti” (currency pair) denir. Örneğin EUR/USD (Euro / Amerikan Doları) bir döviz çifti oluşturur.

Majör ve Minör Para Birimleri (Major and Minor Currencies)
En fazla işlem gören 7 para birimi (USD, EUR, JPY, GBP, CHF, CAD ve AUD) “majör para birimi” olarak isimlendirilir.

Bunların dışında kalan işlem gören tüm para birimlerine “minör para birimi” denir. Minör para birimleri arasında en fazla işlem görenler Yeni Zelanda Doları (NZD), Güney Afrika Cumhuriyeti Randı (ZAR) ve Singapur Dolarıdır (SGD).

Çapraz Parite (Cross Currency Pair)
İçinde Amerikan Doları olmayan döviz çiftlerine (paritelere) “çapraz döviz çifti” ya da “çapraz parite” denir. Çapraz paritelerde işlem maliyeti genel olarak daha yüksektir

Baz Döviz (Base Currency)
Baz döviz, döviz çiftinde yer alan ilk dövizdir. Örneğin USD/JPY paritesinde baz döviz Amerikan Doları’dır.

Karşıt Döviz (Quote Currency / Counter Currency)
Paritedeki ikinci dövize “karşıt döviz” denir.

Kotasyon (Quotation)
Kotasyon, bir döviz paritesine ilişkin piyasa yapıcının bildirdiği fiyat çiftidir. Kotasyonda bildirilen döviz çifti içindeki birinci dövize “baz döviz” (base), ikincisine “karşıt döviz” (counter currency ya da quote currency) dendiğini öğrenmiştik. Kotasyonun EUR/USD için verildiğini düşünelim. Bu durumda baz döviz Euro, karşıt döviz ise Amerikan Doları’dır.

Alış ve Satış Fiyatları (Bid and Ask)
Forex’te bu terimler işlem yapan oyuncuya göre değil, işlemi gerçekleştiren aracı şirkete göre anlamlandırılmaktadır

Pip
Bir döviz çiftine ilişkin verilen fiyatlarda mümkün olan en küçük değişime “pip” denir.
Pip, “Price Interest Point” sözcüklerinin baş harflerinden kısaltılmıştır. Paritelerin çoğunda 1 pip bildirilen fiyatın onbinde biridir. İçinde Japon Yeni olan paritelerde 1 pip fiyatın yüzde biridir.
Tik (Tick)
Bir işlem için söz konusu olabilecek en küçük zaman dilimine tik denir. Tik aralıkları eşit sürelerde değildir. Örneğin piyasa çok hareketliyken bir saniyede birkaç tik oluşabilirken, piyasanın çok durgun olduğu çapraz paritelerde bir tikin oluşması için saatlerce beklenebilir.

Spread
Oyuncu döviz çiftini tam olarak piyasa değeriyle alıp satmaz. Döviz çifti için iki fiyat verilir: Satış (bid ya da sell) ve
Alış (ask / ya da buy). Bu iki fiyat arasındaki farka “spread” (kur farkı / makas) denir. Bir örnek verelim:                EUR/USD paritesi için verilen fiyatlar 1,3560 – 1,3563 olsun. Burada spread:

1,3563 – 1,3560 = 0,0003 yani 3 pip’tir. Alış fiyatımızla satış fiyatımız aynı olursa spread kadar para kaybederiz.Aracı kurumuzun kârı, alış ve satış fiyatları arasındaki farktır(spread). Yeni bir pozisyon açtığımızda işleme, spread kadar zararla başlarız.

Forex piyasası uyumaz. Pazar gecesi Türkiye saati ile 24:00’te açılan piyasa Cuma gecesi saat 23:00′e kadar  açık kalır. Tüm dünyanın katıldığı bir piyasadır Forex. Biz uykudayken Japonya piyasası açıktır. Çalışan kişiler iş zamanı dışında istedikleri zaman bu piyasada işlem yapabilirler. Yatırımcılar her tür önemli habere anında tepki verebildikleri için zaman maliyetinden doğan kayıplara uğramazlar.

Forex, ortalamada günlük 3 trilyon Amerikan Doları işlem hacmiyle dünyanın en büyük finansal piyasasıdır. Bu piyasada büyük bankaların, aracı kurumların ve bireysel yatırımcıların sürekli işlem yapmalarından dolayı likidite çok yüksektir. Forex piyasalarında yapılan bir işlem anında gerçekleşir. Bir işlemi gerçekleştirmek için alıcı ya da satıcı beklemek gerekmez.

Bireysel yatırımcılar yaptıkları işlemler için, işlemlerini gerçekleştiren aracı firmalara, komisyon ya da ücret ödemezler. Aracı firmalar ticari kârlarını alış satış fiyatları arasındaki farktan alırlar. İşlemler doğrudan, Forex yatırımcısının bilgisayar ekranında gördüğü gerçek zamanlı alış ya da satış fiyatları üzerinden yapılır. Yatırımcı her zaman kendi hesap durumunu gerçek zamanlı işlem platformundan izleyebilir.

Forex piyasalarında yatırımcılar kaldıraç sisteminden faydalanabilirler. Kaldıraç oranına göre yatırımcının hesabındaki para teminat olarak kullanılarak, yatırımcıya teminatın belirli katı kadar işlem yapma olanağı verilir. Aracı kurumlar, yatırımcılara 1:200 oranına kadar kaldıraç oranı uygularlar. Yani yatırımcı belirlenen orana göre hesabındaki parasının 200 katına kadar işlem yapabilir.

Dünyanın en büyük finansal piyasası olan Forex’i manipüle etmek mümkün değildir. Parasal olarak çok güçlü olan
 kurumsal ya da bireysel yatırımcılar bile trilyon dolarlar düzeyinde işlem hacmi olan bu piyasayı kişisel
 isteklerine uygun olarak yönlendirme şansına sahip değillerdir. Piyasa hareketleri piyasanın kendi dinamikleriyle belirlenir.

Forex İngilizce FOReign EXchange kelimelerinin kısaltmasıdır, ülkelerin para birimlerinin değişim piyasasıdır. Yani bir ülkenin para birimi karşılığında diğer bir ülkenin para biriminin alındığı veya satıldığı piyasadır. Bütün dünyada döviz parite fiyatları bu piyasada belirlenir. Piyasanın ana katılımcıları bankalar ve broker şirketleridir. Broker şirketleri müşterilerinin alım/satım isteklerini yerine getirirler. Büyük mevduatları olan müşteriler için bankalar kendileri de broker hizmetini verebilirler.

Dünyanın en büyük bankaları birbirlerine özel iletişim ağıyla bağlantılıdırlar. Tüm işlemler bu bankacılık ağı yardımıyla gerçekleşir. Bu bilgi ağlarından herhangi bir bankanın verdiği dolar veya euro fiyatı hemen öğrenilebilinir. Dünyadaki döviz fiyatları serbest piyasa (dalgalı piyasa) kurallarınca arz ve talep ile belirlenir, devletler buna serbest piyasa kuralları çerçevesinde nadiren müdahale ederler.

İki bankanın verdikleri parite fiyatları arasında farkın olması halinde teorik olarak ucuz olanı alınıp pahalıya satılabilir. Bu durumda piyasadaki ucuzdan alış ve pahalıya satış kısa zaman içinde iki tarafta da fiyatları eşitler. Bu yüzden Dünya üzerinde parite fiyatları aynı zaman dilimi içinde, tüm coğrafyalarda hemen hemen aynıdır. Fakat   parite fiyatları zaman içinde çok değişebilir. Bu değişim kaotik değildir ve her zaman belli kurallar çerçevesinde olur. Bu kuralları bilen kişi bu değişimlerin ne yönde ve ne zaman olacağını tahmin edebilir.

Forex piyasası işlem hacmi bakımından dünyanın en büyük finansal piyasadır. Burada günlük işlem hacmi 1,5 trilyon ile 3 trilyon dolar arasında değişir. Karşılaştırmanız için dünyanın en büyük borsası olan New York borsasındaki günlük işlem hacmi 20 milyar dolar civarındadır. İnanılmaz büyüklükteki toplam işlem hacmi, Forex piyasasını dünyanın en zengin adamı veya en zengin insanlar grubunun dahi kolaylıkla manüple edemeyeceği bir hale getirmiştir. Böylece bu piyasa dış etkenlerden korunup sadece iç kurallarına göre çalışır. Bu kuralları bilen kişi döviz fiyatlarının hareketlerini tahmin edebilir, dolayısıyla kar elde edebilir.

kaynak: uzmanfx.com